dinsdag 23 mei 2017

de volgende stap in het fluitspelen

Inmiddels is het fluitconcert in G van Gluck klaar om uit te voeren. De nieuwe stukken van J. Iber (Pièce) en de sonate voor fluit en piano van Poulenc staan op de lessenaar. Het stuk Pièce is voor fluit-solo. Komende weken ga ik daar lekker aan werken.
Een leuke bijkomstigheid is, dat ik binnen niet al te lange tijd toch weer voor publiek ga spelen. Het gaat plaatsvinden in een veilige en betrouwbare omgeving voor mensen uit mijn eigen woonplaats. Ik kijk er enorm naar uit omdat dit de volgende stap op de weg is naar waar ik 20 jaar geleden abrupt ben gestopt met fluitspelen. Het is een pittige tocht maar uiteindelijk kom ik toch weer op het niveau waar ik wil zijn.

dinsdag 16 mei 2017

hoort u of luistert u?

Met stijgende verbazing volg ik een gesprek op tv. Het onderwerp is eigenlijk niet eens zo belangrijk. Ik ben dat overigens allang kwijt aan het einde van het programma en soms zelfs al tijdens het gesprek zelf. Niet omdat het item mij niet zou boeien want dan had ik de zender niet eens aangezet, maar er gebeurt iets dat aan de ene kant als zeer storend kan worden ervaren en tegelijkertijd aan de andere kant heel fascinerend kan zijn. Wat er dan gebeurt? Nou...... eigenlijk niets! Het gesprek loopt op niets uit.

De vraag die mij bekruipt wanneer ik getuige ben van dit 'niets' is, of dat men elkaar hoort en tegelijkertijd met de eigen gedachten dwingend bezig is, dan wel of dat men naar elkaar luistert, de eigen ideeën en opvattingen opzij zet zodat de luisteraar/ reactor reageert op wat er gezegd wordt.
Ik hoop altijd op het laatste maar ik neem bijna altijd het eerste waar. Merkwaardig want je zou toch verwachten dat men naar elkaar luistert wanneer er een discussie gaande is waarbij de betrokkenen op elkaar zouden moeten reageren met redelijke argumenten. Er gebeurt echter wat anders - en dat is vaak al aan de lichaamstaal te zien. Het komt voor dat sprekers met een vooringenomen standpunt het gesprek ingaan en dat er al is besloten om dit standpunt met hand en tand te verdedigen. Ook al betekent dit dat er dwars door elkaar heen gesproken wordt, provocerende uitspraken gedaan worden om voortijdige reacties te ontlokken, dan wel dat er meningen dubbel gezegd worden omdat men graag het laatste woord heeft zodat je zeker weet dat er naar je wordt geluisterd. Wie het laatste spreekt wordt immers onthouden door het publiek. Wat er tussen de openingszin en het slotwoord gezegd wordt, vergeet de goe-gemeente omdat die informatie te veel en te lang van stof is.

Een gesprek waarin men echt naar elkaar luistert, en met goede (tegen-)argumenten komt zodat de toeschouwer een mening kan vormen, komt naar mijn gevoel steeds minder vaak voor. Het is net alsof de mensen geen geduld meer hebben om naar elkaars' argumenten te luisteren. Deze sociale vaardigheid wordt ondergesneeuwd omdat het schrijven van een reactie onder een artikel of een ingezonden brief via de pc anoniem kan. Gezien de reacties vraag ik mij af of dat de persoon die reageert, het artikel of een brief echt bewust heeft gelezen. Is het u ook opgevallen hoe agressief tegen-reacties kunnen zijn wanneer men het niet met elkaar eens is? Ik vraag me af of dat de deelnemers ook zo tegen elkaar te keer zouden gaan wanneer ze daadwerkelijk tegenover elkaar zouden staan. Pas dan is er immers fysiek sprake van communicatie: oogcontact en lichaamstaal vertellen veel meer dan 1000 woorden kunnen zeggen. Even terzijde: beeld zonder geluid levert verrassend veel inzichten op in wat mensen werkelijk denken. Lichaamstaal staat dan haaks op de uitgesproken woorden.

Terug naar mijn vraag: hoort men elkaar of luistert men naar elkaar? Welke van deze 2 vragen zou het meest wezenlijk kunnen bijdragen aan een verbetering van onze verruwende maatschappij? Ik vermoed het laatste maar ik weet zeker dat onze wereld zich alleen maar bezighoudt met het eerste.

zaterdag 6 mei 2017

voortgang

Zoals u eerder hebt kunnen lezen, heb ik het fluitspelen weer opgepakt. Ik studeer nu weer een uurtje, soms anderhalf uur per dag. Het hangt er een beetje vanaf hoeveel tijd ik heb. Maar dat uurtje, dat is voor mij.

Mijn startpunt was, en is nog steeds, het verbeteren van mijn toon. Toonvorming op een fluit lijkt voor de leek heel eenvoudig: je blaast tegen de rand van het gat en voilà: een toon. Ging het maar zo gemakkelijk.

De waarheid en daarmee de moeilijkheid ligt iets gecompliceerder. Met simpel aanblazen kom je er niet. Je hebt heel wat meer nodig: ontspannen kaken, open en ontspannen keelholte, losse/ ontspannen lippen en een ontspannen kringspier rond de lippen waarbij alleen spanning ligt op de kleine opening die de luchtstroom naar de rand stuurt, ontspannen schouders, 'open' borstkas en flankenademhaling. Dit is bij absoluut nog maar het begin dat je nodig hebt voor een mooie toon.

Ik ben nu bezig met een etude waarin forte en piano elkaar bijzonder snel afwisselen. Lipspanningen veranderen heel snel van stand. Vergelijk het maar met het bekje van een goudvis (zo voel ik me nu tenminste wel wanneer ik de etude studeer.) Alleen wisselt de stand van de lippen nog vele malen sneller.
Naast het studeren van deze technieken is ook de ademhaling van belang: te veel lucht zorgt voor een te hoge toon die gemakkelijk overslaat naar bovengelegen toonhoogten. Te weinig lucht maakt de toon te laag, te week dan wel te slap, en laat de toon wegvallen. De kunst is om de luchttoevoer aan te passen aan de lipspanning. Bij de ademvoering en ademsteun wordt het hele lichaam gebruikt. Het is muzikale topsport. Voortdurend ben je aan het luisteren en reageren op wat er gebeurt en waar nodig, corrigeer je.

Het is voor mij altijd spannend waar ik eindig met een dergelijke etude. Van de week heb ik ook 2 eerdere studies gespeeld. Soms is het wel eens goed om heel even om te kijken naar wat je hebt geleerd.
Ik merkte dat de eerdere stukken me heel gemakkelijk af gingen. De speelsnelheid en -gemak waren beduidend toegenomen. Dat geeft mij veel voldoening. De huidige etude zal altijd een studiestuk blijven want ik ben er nog lang niet. Het is echter wel weer een flinke stap voorwaarts waardoor mijn nieuwsgierigheid in nieuwe en moeilijkere technieken is toegenomen.

We gaan vrolijk fluitend verder.

zaterdag 4 maart 2017

fluit studeren

Sinds oktober vorig jaar ben ik weer aan het fluit studeren begonnen. De laatste keer dat ik echt gestudeerd had, was vlak voor de dood van mijn vader in 1998. Daarna heb de het instrument nooit meer aangeraakt om echt er mee te werken. Ik vond het spelen niet leuk meer omdat de 'vaste fan' er niet meer was. Voor mij had het geen zin meer.

Vorig jaar raadde iemand mij zeer dringend aan om het instrument toch weer op te gaan pakken en er iets mee te gaan doen.
Inmiddels heb ik sinds oktober vorig jaar weer les. En het vreemde was: binnen 3 maanden zat ik weer op het niveau van mijn afstuderen aan het conservatorium. Merkwaardig dat je een vaardigheid nooit verliest, ook al zit er nog zo een lange tijd tussen. Goed: de vingers waren wat stroef en het kostte tijd en inspanning om de toon weer mooi en soepel te krijgen. Ik moet er nog steeds elke dag even aan werken, al is het maar 5 minuten. Maar toch: het resultaat is verbazingwekkend snel boven komen drijven. En het meest belangrijke: ik heb er weer plezier in. Ik steek er graag een uurtje energie in. Dàt had ik niet verwacht.

Natuurlijk blijf ik nu spelen. Misschien zelfs wel eens een keertje voor publiek, wie weet.